Ανοιξιάτικες πεζοπορίες στα εξωκλήσια του Μεραμπέλλου

Όταν ήμουνα μαθητής του Δημοτικού η Μάνα μου με έπερνε στις ανοιξιάτικες πεζοπορείες που έκανε με την συγγενή (πρωτη Ξαδέρφη) της Σοφία Μαστοράκη, για να ανάψουν τα καντίλια στα εξωμονάστηρα της περιοχής, κυρίως τα μακρινά για να εχει αρκετή πεζοπορεία ώστε να τεριάζουν το πρέπον μετά του οφελήμου (γυμναστική) !!! Ας τις πούμε εκπαιδευτικές εκδρομές όπως κάνουν τωρα στα Γυμνάσια !! Βέβαια τότε μαθάίναμε πολλά πράμματα γιατι το μυαλό μας δεν απασχολούσαν οι σειρίνες της σημερινής εποχής (κινητα, υπολογιστες, ναρκοτικα κ.λ.π.) και μπουρούσαμε να τραβούμε σαν σφουγγάρι ολες τις πληροφορίες ζωής, που μας έδειναν οι γονείς μας και οι μεγαλύτεροι από εμας συγγενείς!!! Σε μια απ' αυτές τις πεζοπορείες, πήγαμε στον τιμιο Σταυρό πάνω από τν Νεάπολη. Από την προηγούμενη μέρα καναμε τις απαραίτητες προμήθειες (νερό, φαγητό, μπαστούνι για την ορειβασίακαι το σακούλι της πλάτης με τις προμήθειες). Πρωί- πρωί ήρθαν η θειά η Σοφία με τα παιδιά της τον Δημήτρη και την Νίκη (Ελπινίκη) και μεσω της στενής στράτας (Αγια Μαρίνα-κεραπολίτησα ),φτάσαμε στην Παναγία την κεραπολίτσα. Ο κάμπος ηταν καταπράσινος από την ορμή της ανοιξης που ειχε κάνει τα δέντρα να βγάζουν νεα φυλλα και κλαδιά, σαν τις κοπέλες που βάζουν καινούρια φορέματα για να αρέσουν στους νέους που έχει διαλέξει η καθεμιά για την πάρτη της. Τα λουλούδια στα χωράφια έχουν αρχίσει και ανθίζουν και ολα μαζί με τα δεντρα να φτιάχνουν τον πολύχρονο πίνακα της άνοιξης. Αφού κάναμε μια στάση και ανάψαμε τα καντίλια στην παναγία, ανεβήκαμε στο νεκροταφείο του νικηθιανού . Ο Δημήτρης που ηταν μεγαλύτερος από μένα μου και ειχε ξαναπάει, μου ειπε, ελα να σου δείξω ενα άγαλμα που έχουνε βάλει σε ένα μνήμα. Πρώτη φορά που έβλεπα άγαλμα από τόσο κοντά. Τίνος ειναι τον ρώτησα .Κάποιος που ηταν μεγάλος και τρανός μου λέει ο ξάδερφος και τα κοπέλια του είχανε λεφτά και του φτίαξανε τούτονε το μεγάλο τάφο με το άγαλμά του. Η Θεία η Σοφία η μάνα του ειχε διαφορετική γνώμη και είπε αποδοκιμάζοντας, στη Μάνα μου. Θωρείς ηντα κάνουνε οι πλούσιοι και οι εγωιστές άθρωποι, αντι να δώσουνε λίγα λεπτά σε μερικές φτωχές οικογένειες να ζήσουνε, πετούνε τα λεφτά τους τσοι πέτρες να κάνουν αγάλματα για να δείχνουν πως ειναι πλούσιοι !!Πήραμε την κατηφόρα απο το νεκροταφείο και κατεβήκαμε στον Νικηθιανό. Από εκεί μέσω του ασφαλτομένου δρόμου φτάσαμε στη Νεάπολη . Στο δρόμο ο Δημήτρης έκοβε αμύγδαλα (πράσινα) και μου έδεινε και μένα αλλά δεν μου άρεσαν γιατι δεν ειχε γίνει ο καρπός τους. Ηταν νερουλός ακόμα !! Απο τις κατακόμβες των Γερμανων που ηταν πριν μπούμε μεσα στη Νεάπολη, βγήκαμε στο μονοπάτι για τον τίμιο σταυρό. Το μονοπάτι ομως ηταν πολύ ανηφορικό και στενό και δυσκολευόμουνα να προχωρίσω ετσι ο Δημήτρης με βοηθούσε, αλλά και την αδερφή του που κι αυτή δυσκολευόταν. Η θειά Σοφία μετα που είχαμε ανέβει αρκετα ψηλά και η Νεάπολη φαινόταν ολη μπροστά μας, ειπε να κάτσουμε λίγο να ξεκουραστούμε να απολάυσουμε την θέα και μετά να προχωρήσουμε για την κορυφή. Ο Δημήτρης βρήκε ευκαιρία να ψάξει για φασκόμυλα αλλά εγω δεν ειχα το κουάγιο να πάω. Βρήκε μερικά και εφερε και σε μας να δοκιμάσουμε. Απο εκεί που κάτσαμε για να ξαποστάσουμε φαινόταν ολος ο κάμπος του Μεραμπέλλου τα χωριά

Βρυσες Χουμεριάκο, Νεάπολη, Βουλησμένη, Λατσίδα το Βραχάσι.Μόνο το χωριό μας δεν φαινόταν γιατι ηταν μποστά οι αλευρόμιλοι του Νικηθιανού !! Τελικάανεβήκαμε επιτέλους στη κορυφή καταυδρωμένοι κια κουρασμένοι και πριν μπούμε στην εκκλησία να ανάψουμε τα καντίλια, κάτσαμε να ξαποστάσουμε και να πιούμε λιγο νερό από τα παγουράκια μας !! Η θέα από εκεί ψηλά ηταν υπέροχη!!! Αφου την απολάψαμε αρκετά μπήκαμε στην εκκλησία και ανάψαμε τα καντήλια. Μετά μια και το στομάχι μας είχε αρχίσει να διαμαρτήρεται, κάτσαμε και δοκιμάσαμε τις προμήθιες που ειχαμε στους σάκους της πλάτης μας. Η επιστροφή ήταν πολύ πιο εύκολη μια και ειχαμε μονο κατήφορο μποστά μας !!! Στη φωτογραφία η μανα μου με τη γειτόνησα της Σοφία του Λεμπιδογιώργη.

Μια ξεχωριστή μέρα στις Λίμνες πριν 60 χρόνια

Αναπολώντας τα περασμένα οπως κάνουν συνήθως οσοι εχουν πάνω απο επτά δεκαετίες στη πλάτη τους, μου ήρθε στο μυαλό η εικόνα της μέρας του Σαββάτου του Λαζάρου στο χωριό μας. Μιάς ξεχωριστής μέρας για εκείνα τα χρόνια !! Για μας που ήμασταν παιδιά του Δημοτικού η πρώτη δουλειά ηταν να πούμε τα κάλαντα του Λαζάρου <σήμερο ερχετε ο χριστός ο επουράνιος θεός, εν πόλη Βιθανία κλαίει Μαρθα και Μαρία, Λάζαρο τον αδερφό τους τον γλυκήν τον καρδιακό τους>. Μετά ηταν το αξιοθέατο ευχολόγημα των ζώων. Για οσους δεν το πρόλαβαν ήταν ο αγιασμός των ζώων του χωριού, για να έχουν υγεία καλή απόδοση και καλές γέννες. Τότε όλες οι οικογένειες είχαν ζώα απαραίτητα για τις αγροτικές δουλιές και την οικιακη οικονομία. Μια γα"Ιδούρα μια κατσίκα -το ληγότερο- αρκετοί ειχα και μια αγγελάδα και πρόβατα. Ολα αυτά τα ζώα μαζευόντουσαν στου κατσούλη το πηγάδι (τωρα δεν υπάρχει πηγάδι οπως δεν υπάρχει ο κολύμπαρος και φυσικά και ελάχιστα ζώα εκτος απο σκύλους και γάτες !!!). Εκεί οι παπαδες του χωριού εδεναν τρια πετραχήλια και έκαναν αγιασμό και έραναν τα ζώα που περνούσαν από κάτω από τα πετραχήλια. Ηταν τόσα πολλά τα ζώα τότε που ήθελαν πάνω από μια ωρα να περάσουν όλα. Μάλιστα θυμάμαι μια φορά που δυο αγελάδες τσακώθηκαν στις κουτουλίες -φαίνετε είχαν προηγούμενα !!- Η μια αγελάδα ηταν του Μανώλη του Κατσούλη της Μάνας που δεν πρόλαβε να αφήσει εγκαίρως το σκοινί που την κρατούσε και της έκοψε ενα δάκτυλο απο το χέρι !! Είχαμε βέβαια και εκτός από τα οικογενειακά ζωα τα ζωα των βοσκών που ηταν στο χωριό - Τσαφαραντώνης και Σταυρούλης Μαρνέλος- αλλά και τα ζωα που εφερναν από τα μετόχια των Λιμνών !!Αργότερα 'οταν τα ζώα λιγόστεψαν το ευχολογημα γινόταν στο σπίτι μας απόξω . Ο ένας παπάς ηταν στη πόρτα μας και ο άλλος ήταν απέναντυ. Τώρα ουτε ζωα υπάρχουν και οι αθρώποι δεν ασχολόυνται με την γεωργία όπως παλιά παραδοσιακά !! Τα αγροτικά αυτοκίνητα και τα μηχανήματα έχουν αντικαταστήσει τα ζώα, κι αυτά δεν θέλουν παπάδες και αγιασμούς, αλλά μηχανικούς για να τα φτιάχνουν και να τα συντηρούν !!!

Ο Αθλητισμός στο Χωριό τη δεκαετία του 60 !!

Χθες το βράδυ στην αθλητική Κυριακή παρακολουθούσα τους αγώνες κλειστού στίβου (Αγωνες δρόμων και αλμάτων) των Ελλήνων αθλητών που συμμετείχαν σε αγώνες στην Αμερική και σε αλλες χώρες και θυμήθηκα παλιές εποχές όταν ήμουν μαθητής στις τελευταίες τάξεις του τότε εξαταξίου Γυμνασίου. Αλλες εποχές, αλλες προτεραιότητες. Τις δεκαετίες του 50 και του 60, ακόμα και του 70 οι νεοτερίστικες ιδέες δεν ήταν και τόσο αποδεκτές από τους περισσότερους των πατεράδων μας και λοιπών συγγενών μας που ήταν παλαιών αρχών. Το καινούριο για αυτούς τους τρόμαζε. Ότι ηταν άγνωστο ήταν αποριπταίο. Τους αρκούσε αυτό που ήξεραν και δεν θεωρούσαν λογικό και σωστό να ασχοληθούν με κατι νέο και αγνωστο. Αλλωστε δεν είχαν και το χρόνο ακόμα κιαν ήθελαν να μάθουν τι είναι. Εκείνες τις εποχές πρωτεύον μέλημα ήταν "ο αρτος ημών ο επιούσιος" τα υπόλοιπα ήταν δεύτερη έγνοια. Τα παιδιά έπρεπε να βοηθούν κιαυτά στο πρωτεύον μέλημα. Πολλά παιδιά από τις φτωχότερες οικογένειες δεν πήγαιναν σχολείο για να βοηθούν τους γονείς τους. Αλλά και εμείς που πηγαίναμε σχολείο, όταν σχολάγαμε έπρεπε να βοηθήσουμε σε κάποιες δουλιές που ήταν απαραίτητο να γίνουν. Όπως σκαψιμο στο κηπο στα αμπέλια στο ποτισμα των κηπευτικών,στο μαζεμα των αμυγδάλων και ολων των καλοκαιρινών φρούτων, μια και το καλοκαίρι δεν είχαμε σχολείο και διαβάσματα.Το διάβασμα όταν ειχαμε σχολείο γινόταν βράδυ με τη λάμπα πετρελαίου ή το λύχνο στα φτωχότερα σπίτια. Όταν πήγαμε στο Γυμνάσιο δεν υπήρχε σχολικό λεωφορείο για να μας πηγαίνει. Μας πήγαιναν τα ποδαράκια μας, χειμώνα καλοκαίρι με βροχές και ήλιο, με κρύο και ζέστη. Νεοτεριστικές ιδέες θεωρούνταν να ασχοληθούν τα παιδιά με τον αθλητισμό, η με καλητεχνικές τέχνες (ζωγραφική, θέατρο κ.λ.π.). Οταν άκουγαν για αθλητισμό έλεγαν: Πάνε να σκάψεις το αμπέλι ή τον κήπο να αθληθείς αφού θέλεις αθλητισμό. Ασε που πάντα υπήρχαν και τα έκτακτα μικροθελήματα που έτρωγαν κι αυτό τον ελάχιστο χρόνο που μας έμενε . Ετσι μας αρκούσε που βρήσκαμε χρόνο για ένα διπλό (ποδόσφαιρο) ή ενα κλέφτες και χωροφυλάκους ή ένα χωστό μπουλουλού (κρυφτό). Αν και πολλές φορές μας γύρευαν για κάποια δουλειά οι δικόί μας και μας διέκοπταν από το παιγνίδι. Όταν πήγα στο Γυμνάσιο έτυχε να έχω πολύ καλούς καθηγητές της γυμναστικής και μου έμαθαν για τον κλασσικό αθλητισμό και για τα ολυμπιακά αγωνίσματα. Ήμουν πολύ γρήγορος στους δρόμους ταχύτητας αλλά και στα άλματα. Ήθελα να γίνω κι εγώ Γυμναστής!! Εκείνη την εποχή λοιπόν ο δάσκαλος του χωριού μας, Δημήτρης Πεδιαδίτης, που ήξερε για τις <<επιδόσεις>> μου στον αθλητισμό από τη Μάνα μου που έκανε χρέη παιδονόμησας,μου ζήτησε να τον βοηθήσω στις γυμναστικές επιδείξεις που θα έκανε στο τέλος της σχολικής περιόδου στο δημοτικό σχολείο (πάνω Δημοτικό). Αλλο που δεν ήθελα έπεσα με τα μούτρα και κάθε απόγευμα προσπαθούσα να μάθω γυμναστικές ασκήσεις στα μεγαλύτερα παιδιά του σχολείου. Μάλιστα για να με βοηθήσει ο δάσκαλος μου είπε να αναλάβει αυτός τις μικρές τάξεις και εγώ τις μεγάλες. Ετσι θα μπορούσα να μάθω στα παιδιά αυτά που μου ειχαν μάθει οι γυμναστές του Γυμνασίου !! Η σχολική γιορτή στο τέλος της σχολικής χρονιάς άρχισε με τα μικρά παιδιά πρώτα και μετα η <<διμοιρία επιδείξεων>>, όπως σκοπτικά έλεγε ο δάσκαλος.Το ολο εγχείρημα ειχε μεγαλη επιτυχία. Μετά απ' αυτό ο δάσκαλος μου είπε. Βλέπω οτι τα παιδιά σε ακούν και σε θαυμάζουν που εισαι καλός στη Γυμναστική και τα αγωνίσματα, δεν τους μαζεύεις στον περίβολο του κάτω σχολειού που έχει χώρο, να παίζουμε διάφορα παιγνίδια και να μη παίζουνε στους δρόμους και κανουμε ζημιές και μαλώνουν οι χωριανοί μας; Ο δάσκαλος λοιπόν επέλεξε εμένα σαν τον καταληλότερο να μαζέψω όλους τους πιτσιρικάδες στο κάτω σχολειό και να τους μαθαίνω διάφορα αθλήματα. Στη αρχή οι χωριανοί με επαίνεσαν που μάζεψα τα παιδιά από τους δρόμους και τα χωράφια και ησυχάσανε ξέροντας που είναι και τι κάνουν. Μερικοί όμως μικρότεροι απο μένα ήθελαν να κάνουν και αγωνίσματα ρίψεων που ο χωρος του κάτω σχολειού μονο σφαιροβολία μπορούσες να κάμεις κι αυτό με προσοχή. Εγω από την αρχή δεν τους άφηνα να ρήχνουν δισκο οταν ήμουν παρόν, γιατί εκτός οτι δεν υπήρχαν κανονικά όργανα (δίσκοι) το άθλημα απαιτούσε κλωβό για να μη βγαίνει ο δίσκος εκτός πορείας και έχουμε ατυχήματα !! Βέβαια υπήρχαν μερικοί πονηροί που έβρησκαν τρόπους να ρίχνουν δίσκο όταν εγώ έλειπα. Εύρησκαν πέτρες πλακωτές και τις πέταγαν σαν δίσκο. Μονο που μερικές φορές κατέληγαν στα κεραμίδια των σπιτιών που ήταν δίπλα στο κάτω σχολειό. Τότε είχαμε άλλες ιστορίες!!!Το καλοκαίρι του 61 λοιπόν η Μάνα μου έκανε χρέη παιδονόμησας στο πάνω Δημοτικό σχολειό, μια και η πρώην είχε αποστρατευτεί. Στα καθήκοντα της ήταν και η περιποίηση του σχολικού κήπου για να μην ξεραθεί μέχρι τον ερχόμενο Οκτώβρη που θα άνοιγαν πάλι τα σχολεία. Ετσι με επερνε μαζί της και την βοηθούσα στο πότησμα του κήπου. στη αυλή του σχολειού υπήρχε σκάμα για αγωνισματα αλμάτων και στην αποθήκη ηταν τακονταρια για το υψος. Εκει λοιπόν καναμε τα αγωνίσματα των αλμάτων και τα 60 μετρα ταχύτητος !! Για περισσότερα αγωνίσματα δρόμων ήταν ο <<αμαξοτός>> απο την βορνή καμάρα μέχρι τη καμάρα στους αθανάτους,την νοτική καμάρα όπως τη λέγαμε !! ¨Ηταν οι 1οι Πανλιμνιώτικοι αγωννες στίβου στο Χωριό, που επαναλαμβανόταν κάθε καλοκαίρι μέχρι που εφυγα. Αλλά και μετά από τους διαδόχους που άφησα!!!.Έτσι περνούσαν τα καλοκαίρια μας στα τότε!! Υπο την προυπόθεση βεβαίως-βεβαίως να μην υπήρχαν δουλειές. Ενοείται οι αγώνες γινόταν μονο κυριακές, που δεν υπήρχαν πολλές δουλειές στις οικογένειες. Τις καθυμερινές είχαμε προπονήσεις και στο στίβο και στο ποδόσφαιρό, όσοι μπορούσαν και όποτε μπορούσαν !!Τα αλλα <<ευγενή>> αθλήματα Μπάσκετ και βόλλευ δεν τα ξεραμε τότε !!Αλωστε δεν υπήρχε ο κατάλληλος χώρος για να μπορούμε να τα μάθουμε !!

ΤΟ ΑΙΜΑ ΝΕΡΟ ΔΕΝ ΓΥΝΕΤΑΙ

Σε παλαιότερες ιστορίες λέγαμε για τον Μπάρμπα μου τον Γιώργη τον ενωματάρχη, αδερφό της Μάνας μου που παντρεύτηκε στη Σπάρτη και έμεινε εκεί. Φέτος που πήγα στο χωριό (Λίμνες) βρήκα τον εγγονό του Γιώργο (από τον γιό του Ανδρέα) που ειχε έρθει και περυσι αλλά δεν ετυχε να τον συναντήσω. Του άρεσε ο τόπος και ήθελε να με συναντήσει γιατί του έλεγαν οτι εχουμε την ιδια φατσα με τον πατέρα του !!Έτσι για πρωτη φορά συναντηθήκαμε στο σπίτι του ανηψιού μου Μανωλη Κοκολάκη (του Μπουζουκλή). Ειχε ερθει με την Γυναίκα του φέτος και τους γιούς του Ανδρέα και Τζιο (Γεωργιος-Ανδρεας Κοκολάκης).Περυσι ειχε φέρει τα κορίτσια του. Απο ότι μου είπε εχει πέντε παιδιά. Εχει δύο αγόρια από την πρώτη γυναίκα του που ηταν Γερμανίδα και τρια από την δευτερη δυο κορίτσια και ενα αγόρι. Ο πρωτος γιός του ο Ανδρέας ειναι 33 χρονών.Δούλέυει στη Γερμανία και εκεί μένει τον περισσότερο καιρό. ¨Ηθελε να γνωρίσει το χωριό, να δει που ζούσαν οι προγόνοι του και τον πήγα μια βόλτα. Δεν ήξερε Ελληνικά, ορισμένα πράγματα τα καταλάβαινε αλλά συνονογιόμασταν στα εγκλεζικα μια και ήξερα κάμποσα από τις εκπαιδεύσεις μου στο εξωτερικο για την Εναεριο κυκλοφορία. Τον Πήγα στο παλιο σπίτι του Κοκολομανώλη αδελφού του προπάπου του και της Μάνας μου. Του εδειξα που ηταν το σπίτι του Κοκολομιχάλη πατέρα της Μάνας μου και παπού του παπού του !! Του εδειξα τη φωτοφραφία του πρώτου Ανδρέα της οικογενείας, αδερφό της Μάνας μου και του προπάπου του από τον οποίο πηραν το ονομα αυτός και ο παπούς του. Σκοτώθηκε το 1917 στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο σε ηληκία 21 ετών, στη μάχη της Δοϊράνης. Από ότι μου είπε του εδειξαν στο μνημείο των πεσόντων του χωριού, το ονομα του προγόνου του γραμμένο στη μαρμάρινη πλάκα μαζί με αλλους πεσόντες. Ο ανηψιός Γεώργιος Κοκολάκης του Ανδρέα ήθελε να μας κάνει το τραπέζι και μας κάλεσε να φαμε στη ταβέρνα του αλλου ανηψιού Μιχάλη Κοκολάκη στον Αγιο Νικόλαο. Μαζεύτηκαν λοιπόν στη ταβέρνα ολο το σόϊ -όσοι μπορούσαν- και εγινε η γνωριμία με ολα τα μελη της οικογένειας του ανηψιού, την γυναίκα του μια πολύ συμπαθητικη γυναίκα που εμοιαζε πολύ με ελληνιδα και τον μικρό γιό του με το παράξενο όνομα που εχει πολύ μεγάλο ΙQ και εχει υποτροφία στο σχολείο που πηγαίνει. Μου ειπε για την δουλειά του και οτι του αρέσει πολύ το Μεραμπέλλο, μαλιστα σκέπτεται να αγοράσει καποιο σπίτι και να ερχεται να κάνει τις καλοκαιρινές διακοπες του εδω, να βλέπει και τους συγγενείς. Τελικά οπου κιαν πάνε οι Έλληνες σε όλο τον κόσμο στην Ελλάδα ξαναγυρίζουν για να βρουν τους συγγενείς τους και τις ρίζες τους. Οπως έλεγε η συχωρεμένη Μάνα μου το αίμα νερό δεν γίνεται !!

Εκδρομη με τραινο μια Μεγαλη Πεμπτη

Οταν ημουν στη Θεσσαλονικη την Μεγαλη εβδομαδα το 1965 ο Γαμπρος μου ο Τασος μου εκανε την προταση να παμε μια βολτα με το τραινο στα ανω πορογια της Δραμας να παρουμε ενα αρνι να το σουβλησουμε την ημερα του Πασχα. Την Μεγαλη Πεμπτη πρωι-πρωι πηραμε το τραινο για να παμε στα ανω πορογια. Οταν φτασαμε στο σταθμο της λιμνης Δοιρανης ειδα απεναντυ απο το κτηριο του σταθμου ενα καφενείο.Η ταμπελα εγραφε .Καφενειο η ωραια κρητη. Και στο κατω μερος, Ανδρεα Κοκολάκη. Το τραινο ομως δεν σταματησε για πολυ.ετσι δεν μπορεσα να κατεβω και να ρωτησω τον καφετζη απο που ηταν.Το ειπα στον γαμπρο μου που ηταν σιδηροδρομηκος οτι μου ηρθε μια σκεψη τρελή, μηπως ο καφετζης ειναι ο Μπαρμπας μου που χαθηκε στη Μαχη της Δοηρανης το 1917 (τον εδωσαν αγνωουμενο γιατι δεν βρεθηκε πτωμα).Τον ελεγαν κι αυτόν Ανδρεα Κοκολακη και ηταν αδερφος της μητερας μου. Ο Τασος γελασε και μου ειπε οτι αυτα μονο στο σινεμα γινονται. Πηγαμε λοιπον στο χωριο βρηκαμε τον αθρωπο που ειχε μηλησει στο τηλεφωνο και πηραμε σφαμμενο το αρνι. Στον γυρισμο το τραινο για καλη μου τυχη, σταματησε στον σταθμο της Δοιρανης και ο σταθμαρχης ειπε οτι θα περιμενουμε για 15 λεπτα περιπου και οσοι θελουνε να κατεβουν αλλα να μην απομακρινθουν. Το δικο μας τραινο ηταν τσουφ-τσουφ καρβουνιαρης !!Αν εβγαζες το κεφαλι σου εξω απο το παραθυρο, απο λευκός γινοσουνα αραπης !! Το αλλο ηταν ταχία (πετρελαιο). Ετσι κατεβηκα και πηγα και βρηκα τον καφετζη. Ηταν περιπου γυρο στα 50, επομενως δεν μπορει να ηταν ο Μπαρμπας μου που αν ζουσε θα ηταν 69 χρονων. Τον ρωτησα απο που ηταν και μου ειπε οτι ο πατερας του ηταν απο τα Ηρακλειοτηκα. Του ειπα την ιστορια του Μπαρμπα μου και μου ειπε την δικη του. Ο πατερας του ηταν χωροφυλακας και παντρευτηκε απο τη Δοιρανη και εμεινε εκει. Τα ειπαμε για λιγο και στο τελος χαιρετηστηκαμε και με κατευοδωσε λεγοντας μου. Ολοι οι κοκολιδες ημαστε συγγενεις γιαυτο οποτε σε βγαλει ο δρομος να ρθεις να με βρεις να σε φιλοξενησω στο σπιτι μου ανηψο, Επαε πανω που ειμαι, δεν βρισκεις ευκολα κρητικούς.

Οι αμπουρνόλες του Μάη

Οι αμπουρνόλες ή αμπουρνέλες ή κορόμηλα καμόνονται τον Μάη. Ηταν το αγαπημένο μου φρούτο οταν πήγαινα Γυμνάσιο. Στη διαδρομή Νεάπολη - Λίμνες ηταν μερικές απουρνολιές που τις είχαμε σταμπάρει και περιμέναμε να καμοθούν για να κανουμε την επίσκεψή μας !!Βεβαια αυτο το ειχε υπόψη του και ο αγροφύλακας του Νικηθιανού και μας έστεινε καρτέρι !! Στο μέσο της διαδρομής Νεάπολης - Νικηθιανού εκεί που ειναι τωρα ενας νερόμυλος, στον ποταμό, ήταν μια αμπουρνολιά που εκανε φοβερές κίτρινες αμπουρνέλες. Ηταν στο χωράφι της Μενεγάκενας πεθεράς του Μπάρμπα μου του δασκάλου Σταθη Χαλκιαδάκη. Μια μερα που περνούσα απο εξω από το σπίτι της μου φώναξε να της παρω κάτι από το μπακάλικο. Οταν γύρησα της ηπα για την αμπουρνολιά . Θεία, αμα γίνουν οι αμπουρνόλες να πάω να κοψω μερκές, να σου φερω και σένα από την αμπουρνολιά σου που ειναι πανω από τον Νικηθιανό ; Να πας, να χεις την ευχή μου μωρέ ανήψο, να τις δοκιμάσω και εγώ που δεν μπορώ να πάω. Εγώ βεβαια πονηρά σκεπτόμενος αν με πιασει ο δραγάτης, ζήτησα να εχω την αδεια της θειάς Μενεγάκενας. Ενα μεσημέρι λοιπόν που σχολαγαμε από το Γυμνάσιο μια ομάδα συνομηλίκων σταματήσαμε στο χωράφι. Τους ειπα για την αμπουρνολιά και πήγα πρωτος και εκοψα μερικές και μετα έκατσα στο δρόμο να κρατώ τσίλιες για τον δραγάτη !! Ο Μανώλης Λαζαράκης της Ολγας, με τον Χαρίλαο Κοκολάκη βγήκαν πάνω στο δεντρο και εκοβαν αμπουρνόλες ενω ο Μανώλης του Νικήστρατου κρατούσε τσιλες από την αλλη μεριά του ποταμού.Και ξαφνηκά, τουτ-τούτ, το μουζουκο του δραγάτη που ηταν κρημμενος από την αλλη μερια στις καλαμιές !!Απο το ζορε τους να κατεβουν ο Μανώλης με το Χαρίλαο, σπάνε το κλαδι και πέφτουν μεσα στους βάτους στο ποταμό!! Ο Δεμέτζος το εβαλε στα πόδια οπως και εγω που ημουν στον αμαξοτό.Πήγαμε κατ' ευθείαν στις θειάς τις εδωσα τις αμπουρνέλες που κρατούσα και της ειπα για τον δραγάτη. Ο δραγάτης ειχε πιασει τον Λάζαρο με τον Χαρίλαο και τους πήγε στην Μενεγάκενα.Ετουτουσές τους μπαταξίδες έπιασα πάνω στη αμπουρνολιά σου και κρεφτανε τις αμπουρνέλες σου. Ηντα να τους κάνω ; Αστα μωρε τα κοπέλια και εγω τα πεψα να μου φερουνε δυό αμπουρνέλες που δεν μπορώ να πάω . Και του εδειξε τις αμπουρνέλες που της ειχα δώσει μποηγουμένως. Κι ετσι γλητωσαμε το πρόστημο από τον αγρονόμο που ερχόταν μια φορά το μηνα στο δημαρχείο και δίκαζε τους παραβάτες που του πήγαιναν οι δραγάτες !! Ο Μπάρπας Αβράμος που ειχε το κάρο από το Χουμεριάκο και ερχόταν πολλές φορές στο χωριό (η γυναίκα του ηταν από τις Λίμνες) και μας επερνε στο κάρο οταν γυρνάγαμε το μεσημέρι από το Γυμνάσιο,για μη πηγαίναμε με τα πόδια στο χωριό,μας έλεγε για τις αμπουρνόλες .Να μη τρώτε παιδιά μου πολλές αμπουρνέλες γιατι θα κάνει ο κωλος σας κεραζόζες (θα μας πιασει διάρροια) !!Αυτά γινόταν με τις αμπουρνέλες εν ετη 1956

Ολοι οι Σφακιανοί πάνε στον Παράδεισο !!

Την Κυριακή που περασε ειχαμε το 40ήμερο μνημοσυνο της πεθεράς μου.Μετά την εκκλησία κάτσαμε σε μια ταβέρνα οι συγγενείς για το καθιερωμένο γευμα. Διπλα μου καθόταν ο φιλος μου ο Μιχάλης, συμπέθερος του μπατζανάκη μου Σταυρου, Σφακιανός αλλά με εμπειρία του κόσμου μια και ηταν ασυρματιστής στα βαπόρια για αρκετά χρόνια. Μαλιστα μου ειπε οτι εχει κάνει το γυρο της γης πάνω από 10 φορές ταξιδευοντας με τα καράβια. Το παρουσιαστικό του δεν σου θυμίζει Σφακιανό. Κοντός με χαρούμενη φατσα χωρις μαυρα πουκάμισα. Κάποια στιγμή μου ειπε εμεις φίλε μου οι Σφακιανοι πάμε ολοι στον παράδεισο αμα ποθάνουμε. Τον κυταξα με απορια και τον ρώτησα.Και πως γινεται αυτό; Ααα μου λεει θα σου πω μια ιστορία για να καταλάβεις. Οταν ο χριστός ηταν στη γή, βρέθηκε με ενα καράβι στα σφακιά. Ηταν χειμώνας,τρικυμία με πολύ κακό καιρό με βροχή και χιόνι. Βρηκαν ενα απάνεμο ορμο και αραξαν και κατεβηκαν να δούνε που βρήσκονται. Ηδαν ενα κούμο που ειχε καποιο φως και ο Χριστός κτυπησε τη πόρτα. Μεσα ηταν ενας Σφακιανός τυροκόμος και τυροκομούσε. Μολις ειδε τον Χριστό του ειπε. Περνα μεσα αθρωπέ μου και μη καθεσε στο κρύο, να ζεσταθεις λιγάκι στη φωτιά. Ο Χριστός μπήκε μεσα και του ειπε. Καλά δεν θα με ρωτήσεις ποιός ειμαι; Πως με βαζεις στο σπίτι σου χωρις να ξέρεις ; Ααα κουμπάρε εδώ ειναι Σφακία και δεν ρωτούμε ουτε ποιός εισαι ουτε από που εισαι. Δεν εχεις ακούσει για την Σφακιανή φιλοξενία; Ο Χριστός του ειπε. Μα δεν ειμαι μοναχός εχω και αλλους μαζί μου.Και δεν μου το λες μονο αφήνεις τους αθρωπους οξω να παγώσουν; Μπητε μεσα να ζεσταθητε να φατε πράμμα να στιλωθητε να βρουμε τοπο να κοιμηθητε και αυριο ανε φτιάξει ο καιρός να πάτε στο καλό. Ειπε ο Σφακιανός. Την αλλη μερα ο καιρός εφτιαξε και ο Χριστός ετοιμάστηκε να φύγει. Λεει λοιπόν στον Σφακιανό. Σ'ευχαριστώ για την φιλοξενία σου αλλά θελω να σου πώ ποιός ειμαι.Βρε αθρωπέ μου σου ειπα δεν θελω να μαθω, αλλά αφού επιμένεις πέστο να ησυχάσεις. Ειμαι ο Χριστός και θα ηθελα να μου πεις τι χάρη θέλεις να σου κάνω για τη φιλοξενία σου. Δε σουπα οτι εμεις οι Σφακιανοι έχουμε παράδοση τη φιλοξενία και δεν θέλουμε πληρωμή; Να πάτε στο καλό. Ο Χριστός επιμενε και ο Σφακιανός του λέει. Αφού επιμένεις να σου πώ ενα παράπονο που εχω στη ζωή μου. Οσες φορές κιαν επαιξα χαρτά ποτέ δεν κέρδισα. Καιθέλω μια φορα να κεδρίσω και γώ. Εγινε του λεει ο Χριστός και εφυγε. Περασανε χρόνια και ηρθε η ωρα που ο Σφακιανός πέθανε. Τον πήρε ο Μιχαλάκης και τον πηγε στον Αγιο Πέτρο. Βρε καλώστονε, για να δούμε τι γράφει το βιβλίο για σένα, που θα σε στείλουμε; Εσύ εισαι που μας φιλοξένησες στον κούμο σου, τοτε που χαθήκαμε με το καράβι. Ειπε ο Αγιος Πέτρος διαβάζοντας το βιβλιο της ζωής του καθενός αθρώπου. Θα πας στον Παραδεισο. Ο Σφακιανός σκέφτηκε αυτό που ειχε ζητησει από τον Χριστό και ηθελε να μαθει αν πράγματι ισχυε ακόμη. Ετσι ρώτησε τον Αγιο Πέτρο. Θέλεις να παίξουμε μια παρτιδα χαρτιά να περάσει η ωρα; Δεν βλέπω να περιμένει κανένας αλλος . Ο Αγιος Πέτρος γελασε και του ειπε. Εγω ειμαι Αγιος πιστευεις οτι μπορείς να με κερδίσεις στα χαρτιά ; Θα δούμε ειπε ο Σφακιανός. Και για να εχει και ενδιαφερον η παρτίδα,αν κερδίσω θα μου δώσεις τα κλειδιά του παραδείσου να ξεκουραστείς και συ. Ο Σφακιανός κερδισε την παρτίδα και από τότε ολοι οι Σφακιανοί μπένουν στον παράδεισο, εξ αιτίας του Σφακιανού κλειδοκράτορα του παραδείσου.